Często można spotkać książki, które są pamiętnikami, ale "Zwierzenia
lekarza" Wiktora Wieriesajewa to pozycja wyjątkowa,
o dość
specyficznym charakterze. Prace nad ta książką trwały
przez sześc lat i wywołały istną burzę. Dlaczego?
Posłuchajcie. Główny
bohater pogardzał nauką w ogóle. Jednak po
wstapienu na uniwersytet zmienił
się jego sposób zapatrywania na
otaczający go świat. W związku z tym, że lekarze często
posługują sie łaciną, bohater w trakcie studiów musi się z nimi
zapoznać. Są to przede wszystkim nazwy poszczególnych mięśni
i chorób, okraszone bardziej fachowymi opisami z
końca XIX wieku. Ówczesny stan wiedzy i sposób nauczania
studentów można porównać do prostej metody prób i błędów,
ze szczególnym uwzględnieniem błędów i dziwnie pojmowanej w
tamtych czasach etyki lekarskiej. Po kursach teoretycznych studenta
czeka praktyka w klinikach rosyjskich, gdzie spotyka się z wieloma
trudnymi z medycznego punktu widzenia przypadkami. Niekończący
się sznur cierpiących na różne schorzenia pacjentów,
przewijacy się przez wiele stron tej książki, daje ponury obraz
zdrowia społeczeństwa dziewiętnastowiecznej Rosji.
Drastyczne przypadki w połączeniu z mało pozytywnymi
relacjami na linii pacjent-lekarz tworzą tutaj istną
makabryczną galerię, której nie powstydziłby się Picasso.
Zabawne jest to, że już w czasach studenckich bohater
doszukiwał się pewnych uchybień we własnym organizmie.
Pewne sprawy w jego oczach byłe chorobami, jednak w
zetknięciu z lekarzem spotykały się z godnym politowania
uśmiechem. Po trudach nauki w kinikach bohater zalicza trwające
przez cztery długie miesiące egzaminy i spotyka się z rosyjska
rzeczywistością. Rozpoczyna poszukiwanie pracy jako lekarz.
Los rzuca go do śrokowej Rosji, gdzie w pewnym małym
mieście umiera lekarz, dając tym samym etat naszemu
bohaterowi. Pierwszy pacjent i pomyłka w diagnozie. Drugi pacjent i
znowu pomyłka, i następy, i kolejny. Bohater zdruzgotany
niewielkim stanem swojej wiedzy lekarskiej zwraca się do
mieszkającego w okolicy starego lekarza z prośbą o pomoc.
Ten pomaga, ale po kolejnych niepowodzeniach swojej
praktyki lekarskiej, przerywa pracę i podejmuje naukę w
pewnym petersburskim instytucie klinicznym.
Naukę jednak szybko porzuca i zaczyna pracę w szpitalu,
gdzie jak sądzi, więcej się nauczy pracując pod okiem
doświadczonym lekarzy. Faktycznie, praca ta przynosi
efekty, może nie finansowe, ale na pewno intelektualne.
Przy okazji ma dostęp do najnowszych osiągnięć medycyny,
które bardziej przypominają doświadczenia oświęcimskiego
doktora Mengele, niż pracę dla dobra człowieka. Przez dalszą
częśc książki przewijają się owe udoskonalenia
medyczne, co czyni ją trudną do przebrnięcia dla estety,
ale łatwą dla miłosnika mocnych wrażeń. Bohater nadal
leczy w Petersburgu, częstując czytelnika filozoficznymi
rozważaniami nad kruchością ludzkiej istoty i niedoskonałością
nauk medycznych, jadnak w zestawieniu z rosyjską rzeczywistością
stwarza to wszystko dobrze wchłaniającą się literaturę.