William Shakespeare (1564-1616) byl synem Johna
Shakespeare'a i Mary Arden. Urodzil
sie w kwietniu w
Stratford-upon-Avon. Nie ma zapisu dokumentujacego jego
narodziny, ale jego chrzest byl odnotowany przez kroniki
koscielne, wiec przyjmuje sie jego date narodzin na 23
kwietnia. Jego ojciec byl bogatym i wplywowym rajca miasta
Stratford-upon-Avon i otrzymal herb od Kolegium
Heraldycznego. Wiadomo ze mlody Shakespeare uczeszczal do
Stratford Grammar School ale nie poszedl do Oxford lub
Cambridge. Kolejnym zapisem jest swiadectwo slubu z Anne
Hathaway w 1582. Nastepnego roku urodzila mu dziecko,
Susanne, a blizniaki, Judith i Hamnet narodzily sie dwa lata
pozniej.
Napisany pomiedzy 1596 a 1598 rokiem "Kupiec
Wenecki" klasyfikowany jest jako wczesna komedia
szekspirowska (konkretniej "Christian comedy"-komiedia
chrzescijanska) i jako jedna ze sztuk problemowych. To
praca, w ktorej dobro przezwycieza zlo, ale pojawija sie
powazniejsze tematy i niektore sprawy pozostaja
niewyjasnione.
Siedem lat pozniej William zostal uznanym
aktorem, poeta i dramatopisarzem. Kilka lat pozniej dolaczyl
do jednej z najlepszych trup aktorskich, "The Lord
Chamberlain's Men". Gdy w 1599 trupa stracila prawo
dzierzawy teatru (zwanego "The Theatre") byla dosc bogata,
by wybudowac wlasny teatr na poludniu Londynu, ktory nazwala
"The Globe". Nowy teatr otwarto w lipcu 1599, budujac go z
drewna ze starego teatru, a jego motto brzmialo: "Totus
mundus agit histrionem"- "caly swiat gra komedie". Gdy James
I zasiadl na tronie (1603) trupa stala sie "King's Men", "
King's Company". Status grupy zezwalal aktorom na
wystawianie komedii, tragedii, kronik, interludiow,
moralitetow, pastoralek dla zabawy krolewskich poddanych jak
i dla jego zadowolenia.
Sztuka
W "Kupcu..."
Shakespeare splata dwie stare opowiesci, jedna o msciwym,
chciwym lichwiarzu ktory probuje wydrzec "ostatnia koszule"
i druga, o osobie majacej stanac na slubnym kobiercu , ktora
wybrac ma jedna z trzech skrzyn, wygrywajac tym samym swoja
druga polowe. Shakespeare oplata pierwszy watek wokol zlego
zydowskiego lichwiarza Shylocka, ktory doslownie chce
zedrzec ostatnia koszule ze swego chrzescijanskiego
adwersarza, hojnego i lojalnego Antonia. Drugi watek obraca
sie wokol chrzescijanskiej heroiny Portii, ktora kieruje
swego kochanka Bassario do wlasciwej skrzyni i broni swego
serdecznego przyjaciela Antonio przed okropna sprawa sadowa
wytoczona przez Shylocka.
W nowoczesnym,
poholocaustowskim swiecie problem antysemityzmu w sztuce
nabiera nowego swiatla. Glebsze wczytanie sie w sztuke
pozwala zauwazyc ze Shylock jest stereotypowa karykatura
owladnietego pieniedzmi, sredniowiecznego lichwiarza,
sugeruje jednakze ze zamiary Shakaspeare'a nie byly czysto
antysemickie. Chodzilo raczej o uniwersalnosc , a nie
krytyke konkretnej religii, czy nienawisc rasowa. Chodzilo
raczej przeciwstawienie powierzchownej atrakcyjnosci majatku
chrzescijanskim cechom, milosierdziu i wspolczuciu.
Więcej recenzji na temat Kupiec Wenecki