Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Książki>PIŁSUDSKI I DMOWSKI DWIE WIZJE PRZYSZŁEJ POLSKI

PIŁSUDSKI I DMOWSKI DWIE WIZJE PRZYSZŁEJ POLSKI

książki Streszczenie   według:PISANIEPRAC     Autorzy: J. Trześniewski;
ª
 
J. Trześniewski, PIŁSUDSKI I DMOWSKI DWIE WIZJE PRZYSZŁEJ POLSKI (opracowanie), Olsztyn 2005Józef Piłsudski i Roman Dmowski to dwie najjaśniejsze gwiazdymiędzywojennej sceny politycznej Polski. Ich poglądy na sprawe roli niepodległej Polski ukształtowały się jednak długo przed rokiem 1918. Wizje polityczne obu polityków były odmienne,wypada opis ich poprzedzić jednak rysem ich karier politycznych. Józef Piłsudski (1867-1935) rozpoczynał swoją kariere polityczną w konspiracji o korzeniach socjalistycznych (psełdonimy konspiracyjne : Ziuk,Mieczysław,Wiktor).W latach 1887-1892 przebywał na zesłaniu oskarżony o spisek na życie Cara.Od 1893 po powrocie z zesłania działał w PPS (Polska Partia Socjalistyczna).W roku1894 Piłsudski wydawałsocjalistyczne pismo RobotnikOd 1905 rokukierował w PPS wydziałem spiskowo-bojowym.Następnie w roku 1906 (po rozłamie w PPS) został przewodniczącym PPS-FR (Frakcja Rewolucyjna).W latach 1908-1910 działał w ZWC (Związku Walki Czynnej) i organizacji Strzelec.Po tej działalności w 1912 roku został komendantem głównym oddziałów paramilitarnych w Galicji.W czasie wojny 1914-1918 Piłsudski był dowódcą Pierwszej Brygady Legionów Polskich, jednak po kryzysie związanym z odmową przysięgi w armi Austro-Węgier został zesłany do twierdzy w Magdeburgu z niej to powrócił do Polski w listopadzie 1918 roku.W latach 1918-1922 Józef Piłsudski pełnił funkcje Wodza Naczelnego i Naczelnika Państwa. Od 1922 roku do 1923 był Szefem Sztabu Wojska,Następnie po wojnie Rosją odsówał się od polityki mieszkając w Sulejówku pod Warszawą.Do polityki powrócił w 1926 roku stając na czele przewrotu wojskowego.Po 1926 roku (do śmierci) był pierwsz osobą w państwie sprawując władze w formie autorytarnej.Mimo nie pełnienia oficjalnych funkcji był de facto szefem całości kraju. Druga potężna osobowość tamtych czasów Roman Dmowski (1864-1939) miał pod wieloma względami droge życiową podobną do Piłsudskiego (przynajmniej w okresie przed 1918 rokiem). Ich drogi diametralnie rozeszły się po odzyskaniu przez Polske niepodległości.Roman Dmowski pojawił się na scenie politycznej w roku 1888 jako ideolog ENDECJI (Narodowa Demokracja) i działacz organizacji ZET a od 1889 roku Ligi Narodowej.W roku 1895 Dmowski powołał do życia pismo "Przegląd Wszechpolski"-organ endecji.W latach 1907-1909 Dmowski był posłem Koła Polskiego w Dumie.Następnie w latach 1917-1919 działa na emigracji w Paryżu,uczestniczył jako przedstawiciel Polski (z Padarewskim) w konferęcji pokolowej w Wersalu.Po powrocie do kraju w latach 1919-1922 był posłem w polskim sejmie.W roku 1923 zasiadł w rządzie jako minister spraw zagranicznych.W 1926 roku po przejęciu władzy przez Piłsudskiego Dmowski powołał OWP (Obóz Wielkiej Polski) i walczył z obozem sanacji. Opis wizji politycznycz przyszłej-niepodległej Polski rozpocznę od opisu koncepcji Romana Dmowskiego.Ideologia (teoria polityczna) Dmowskiego jest lepiej udokumentowana z racji talentu pisarskiego PIERWSZEGO ENDEKA DRUGIEJ RP. MYŚLI NOWOCZESNEGO POLAKA 1903 NIEMCY ROSJA I KWESTIA POLSKA 1908 POLITYKA POLSKA I ODBUDOWANIE PAŃSTWA 1925 ŚWIAT POWOJENNY 1931 Dzięki tym publikacją możemy stwierdzić ze Dmowskiprzez długie lata był orendownikiem opcji antyniemieckiej i upatrywał szans Polski na niepodległość u boku Rosji.
Takie nastawienie było wynikiem przemyśleń które doprowadziły Dmowskiego do oceny Niemiec jako wroga najgrożniejszego którego pokonać mogła tylko Rosja.Po roku 1917 ta koncepcja musiała zostać zmieniona i role Rosji w planach Dmowskiego zajeły mocarstwa zachodnie.Dalsze plany Dmowskiego uwidoczniły się w czasie rokowań Wersalskich,zabiegał on tam oinkorporacje do Polski Litwy,Białorusi i Ukrainy-był to tzw.PROGRAM INKORPORACYJNY.Dmowski podczas rządów sanacj głosił potrzebę przebudowy ustroju w wyniku rewolucji narodowej (OWP).Teoretycznie Dmowski adoptował do warunków polskich założenia faszyzmu włoskiego.Głosił ideępaństwa narodowego z asymilacją mniejszości narodowych i antysemityzmem. Wizja Józefa Piłsudskiego jest także łatwa do prześledzenia dzięki sporemu dorobkowi pisarskiemu Naczelnika.Większość jego dzieł dotyczyła jednak spraw historii militarnej 19 wieku.Oto część jego prac przydatna w poznaniu jego wizji: LICZNE BIBUŁY JAK NP.WALKA REWOLUCYJNA POD ZABOREM ROSYJSKIM 1903 WSPOMNIENIA PISANE W TWIERDZY MAGDEBURSKIEJ 1925 POPRAWKI HISTORYCZNE 1931 Wizja Piłsudskiego była bardziej stabilna i konsekwentna niż Dmowskiego i ponadto miała szanse na realizacje,tak u zarania niepodległej Polski jak i po roku 1926.Nawet po śmierci Naczelnika (1935) jego wizja była realizowana przez jego epigonów (Beck).Początkowo Piłsudski był antyrosyjskim radykałem,widział szanse na niepodległość w walce u boku Austro-Węgier.Jego planyniepodległościowe były jednak nazbyt widoczne i dlatego został internowany (1917).Po dojściu do władzy realizował on swoją wizję.Opierała ona się na planie FEDERACYJNYM-czyli na budowie federacji Polski,Litwy i Białorusi.Jednocześnie walczył on z przejawami nacjonalizmu i wyciszał konfliky narodowościowe.Po przejęciu władzy kierował się zasadą RÓWNOWAGI między Polską a jej sąsiadami (Niemcami i ZSRR).Widać to w jego posunięciach dyplomatycznych:traktaty z Niemcami i Rosją.Realizując tą wizje Polski Piłsudski odmówił poselstwu niemieckiemu zawarcia sojusz przeciw ZSRR. Jak widzimy wizje niepodległej Polsk obu polityków były odmienne,Dmowski chciał inkorporacji wschodnich sąsiadów natomiast Piłsudski federacji.Trudno ocenić oba programy gdyż tylko jeden miał szanse na realizacje.Raczej można cieszyć się ze tylko Piłsudski miał tą szanse z uwagi ni zbliżenie Dmowskiego do ideologii faszystowskiej.
Opublikowano dnia: 14 lutego, 2007   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.