Trześniewski Jarosław, DZIEJE PAR. I
KOŚCIOŁA PARAFIALNEGO WE WŁUKACH (WOJ. KUJ. - POM.), Bydgoszcz 2004
PARAFIA we Włókach datowana jest na II połowę XIII wieku brak jednak wzmianek o niej w tym czasie. Datowanie
parafii przyjęto w literaturze hipotetycznie w oparciu o przynależność do klasztoru byszewskiego. Według autorów “ Diecezji chełmińskiej” parafia miała powstać w XII lub XIII wieku jako wydzielona część z parafii w Dobrczu. Parafia jednak nie została wymieniona w wykazach świętopietrza z lat 1325-1327, zdaniem S. Librowskiego parafia powstała po
roku 1257. Co więcej parafia nie występuje również w Księdze Retraksacyjnej Kościoła Włocławskiego z 1527 roku, po raz pierwszy parafia we Włókach wymieniona jest po 1570 roku w “
Catalogus Ecclesianum Dioecesis Vladislaviensis”. Tam to
Włoki wymienione są jako wieś parafialna lokacji duchownej.Niewątpliwie z trzech sąsiadujących ze sobą parafii: wyszogrodzkiej, dobrckiej i włóckiej należy uznać starszeństwo parafii wyszogrodzkiej, której pleban Jan wymieniony został w 1198 roku. Można zakładać hipotetycznie, że w następnej kolejności z terenu parafii wyszogrodzkiej wydzielona została parafia w Dobrczu, a z niej dopiero parafia we Włókach. Niestety daty wydzielenia parafii włóckiej nie znamy. Mamy jedynie pewność, że nastąpiło to po roku 1327, ale również możliwe jest, że po 1527 roku. Tak duża rozbieżność chronologiczna wynika z tego, że
kościół we Włókach miał dochody sumowane z parafią dobrską we wspomnianej Księdze Restrakcyjnej.Tytuł parafii we Włókach Św. Marii Magdaleny i Katarzyny po raz pierwszy wzmiankowany jest w wizytacji z roku 1584. Później w tytule kościoła pozostały tylko Św. Maria i Magdalena. Kościół włócki znajdował się w obrębie dekanatu bydgoskiego i obejmował swym obrębem poza Włókami; Chełmszczonkę, Trzęsacz i Złąwieś. Podczas wizytacji w 1596 wymieniono już plebana włóckiego Jakuba. Dekanat ten 1577 roku wszedł do archidiakonatu kruszwickiego, w skład, którego wchodziły także dekanaty inowrocławski i kruszwicki. Nowy kościół we Włókach wzniesiono w roku 1699, a jego powtórna konsekracja miała miejsce prawdopodobnie po gruntownej przebudowie w 1778 roku.Dalsze zmiany w ramach administracji kościelnej przyniósł dla Włók rok 1825, wtedy to kościół włócki stał się kościołem filialnym kościoła w Dobrczu. W roku 1848 do parafii we Włókach należały następujące miejscowości: Karolewo, Trzęsacz, Zławieś, Chełmszczonka, Lasek i Graniczniki. Dalsze losy parafii ograniczyć można do zasygnalizowania ważniejszych prac remontowych, miały one miejsce w latach; 1878, 1946 i 194729.Z okresu międzywojennego mamy jeszcze dane na temat ziemi należącej do kościoła. Ziemia ta od roku 1925 była dzierżawiona przez państwa Perlikowskich. W roku 1940 ziemia ta została przejęta przez okupantów a w roku 1945 przejeły ją wojska radziecki. W 1946 roku grunt należące do kościoła włóckiego zostały wtdzierżawione przez 15 rolników. W późniejszym czasie ziemia ta została upaństwowiona. W wyniku archaiczności wnętrza kościół Św. Marii i Magdaleny przestał pełnić funkcję kościoła parafialnego ustępując miejsca świątyni poewangelickiej. Ostatnie ćwierćwiecze XX wieku to początek prac konserwatorskich w świątyni. Najistotniejsze prace to; dokumentacja konserwatorska organów z roku 1975 dokonana przez M. Dorawe i E. Piskorską prace te przypomnały o wybitnych walorach tego instrumentu. Jednak na początku ostatniej dekady XX wieku kościół chylił się ku upadkowi i to powodowało konieczność prac ratunkowych. Dalsze konserwacje miały miejsce od początku lat 90, wtedy to usunięto tynk z wnętrza budynku odkrywając polichromie. Szczegółowo prace te przedstawię przy opisie samego budynku. Warto przedstawić nazwiska konserwatorów związanych z tą świątynią, byli to m. in. J. Chmara, A. Olszewska i P. Pawlik. Dzięki pracy konserwatorów świątynia nie tylko odzyskała blask, ale także odpowiedni jej prestiż. We włóckim kościele organizowane są obecnie koncerty organowe.Duże znaczenie dla obecnej sytuacji parafii ma pomoc sponsorów inwestujących w rozwój tej zabytkowej świątyni.
Więcej recenzji na temat DZIEJE PAR. I KOŚCIOŁA PARAFIALNEGO WE WŁUKACH