W 1654 r. Chmielnicki poddaje
się Rosji, co staje się przyczyną wojnypolsko-rosyjskiej - dwie potężne armie rosyjskie wkraczają
w tym rokuna Litwę i Białoruś. O tej wojnie wspomina Sienkiewicz nazywając ją, zewzględu na cenzurę carską, wojną z Septentrionami, z Chowańskim itp.Herakliusz Bilewicz, przedstawiciel możnego rodu żmudzkiego, wtestamencie przekazał cały majątek wnuczce Aleksandrze, oddając ja podopiekę szlachty laudańskiej i wyznaczając na męża Andrzeja Kmicica,któremu też zapisał wieś Lubicz. Styczeń 1655 r.Prezentacja i konkury Kmicica w Wodoktach (młodzi pałają odwzajemnionąmiłością), pobyt w Lubiczu (pijatyki i rozpusta, dewastacjastarożytnego dworku) Zemsta na Butrymach (kompani Kmicica sprowokowalikonflikt w karczmie i zostali wybici przez okoliczną szlachtę. Kmicic wodwecie morduje mieszkańców Wołomontowicz i pali ich domy. Oleńkaukrywa go przed Butrymami, ale już bezpiecznego wypędza zrywajączaręczyny) Porwanie Oleńki przez Kmicica, oświadczyny Wołodyjowskiego(Wołodyjowski rani w pojedynku Kmicica, ale widząc jak bardzo młodzisię kochają postanawia pomóc warchołowi w odzyskaniu dobrej reputacji).Wiosną 1655 r. Szwedzi pod wodzą Wittenberga napadają na Polskę.Wykorzystują okazję, że Polska toczy walki z Rosją. Pierwsze uderzenieskierowane jest na Wielkopolskę. Wojskom szwedzkim towarzyszypodkanclerzy koronny Hieronim Radziejowski (skazany na banicję zaintrygowanie przeciw królowi Janowi Kazimierzowi i za warcholstwouciekł w 1652 r. do Szwecji i z zemsty namawiał Szwedów do ataku naPolskę). Kapitulacja pod Ujściem (wojewoda poznański KrzysztofOpaliński w towarzystwie Radziejowskiego i Wirtza przekazują królowiszwedzkiemu władzę nad Wielkopolską). Król Jan Kazimierz, nie zdoławszynakłonić pospolitego ruszenia do walki z najeźdźcą, rusza w kierunkuKrakowa, powierzając jego obronę Stefanowi Czarnieckiemu. Uczta wKiejdanach, Kmicic stronnikiem Radziwiłła (Na Litwę dotarli Zagłobaoraz bracia Jan i Stanisław Skrzetuscy, chcą u boku wielkiego hetmanalitewskiego Janusza Radziwiłła bronić kraju. W Upicie dołączył do nichMichał Wołodyjowski. W Kiejdanach przebywa już Oleńka, którejtowarzyszy stryj, Tomasz Bilewicz. Kmicic widząc w Radziwille obrońcękraju składa mu przysięgę wierności) Odbicie przez Zagłobęeskortowanych oficerów (omamiony przez hetmana Kmicic staje po stroniezdrajcy, zaś pozostali oficerowie zostają aresztowani i skazani naśmierć. Kmicic błaga dla nich o łaskę i hetman zapewnia go, iż zostanąinternowani w Birżach. Eskortuje ich Roch Kowalski. Spryt iprzebiegłość Zagłoby ratują im życie - komendant miasta miał ichrozstrzelać). Ocalenie skazanego na rozstrzelanie Kmicica (rycerzpróbuje zmusić Bilewiczów do wyjazdu do Kiejdan, Wołodyjowski ratujeOleńkę, ale nakazuje rozstrzelanie Kmicica jako zdrajcy. Życie ratujemu Zagłoba, który przejętych listów wiedział o wstawiennictwie panaAndrzeja) Kmicic u Bogusława Radziwiłła(pobyt w Pilwiszkach uświadamiaKmicicowi przewrotność Radziwiłłów, próbuje porwać Bogusława, ale samranny ledwie uchodzi śmierci) Przełom duchowy Kmicica (Kmicic ukrywasię w lesie w chacie smolarzy będącej teraz własnością Kiemliczów,opiekuje
się nim Soroka): przybiera nazwisko Babinicz, wysyła listy doJanusza Radziwiłła, wypowiadając mu służbę (bracia w zamian puszcząpogłoskę, jakoby to Kmicic postanowił porwać
króla i oddać go w ręceSzwedów) i do Wołodyjowskiego, ostrzegając przed zdradą Radziwiłłów,postanawia wyruszyć na Śląsk do króla Jana Kazimierza. Ostrzeżenieprzez Kmicica ojców paulinów (Kmicic podsłuchał prowadzoną w językuniemieckim rozmowę pomiędzy dowódcą wojsk szwedzkich Wrzeszczowiczem abaronem Lisola o zamiarze zajęcia Częstochowy i ograbienia Jasnej Góry.Zdobyte informacje przekazuje przeorowi klasztoru, księdzu Kordeckiemu.Obrona Jasnej Góry, Babinicz: 8 listopada pod mury klasztoru przybywająwojska szwedzkie pod dowództwem Wrzeszeczowicza, który na próżnopróbuje skłonić zakonników do otwarcia bram, 18 listopada docierająSzwedzi dowodzeni przez Millera, kolejne ich szturmy nie przynosząrezultatów, Babinicz wykazuje się ogromnym męstwem, dzielnością izmysłem dowódczym czym zdobywa przychylność księdza Kordeckiego, jedenz posłów ostrzega obrońców przed ściąganymi z Krakowa działamiburzącymi, Kmicic pod osłoną nocy wysadza kolumbrynę prochem, aledostaje się do niewoli. Tu zdrajca Kuklinowski torturuje więźnia, aleten przy pomocy braci Kiemliczów uchodzi cało, 25 grudnia Szwedziprzypuszczają ostatni szturm i odchodzą spod murów. Przeor, przekonanyo śmierci Kmicica, ujawnia jego prawdziwe nazwisko. Spotkanie Kmicica zJanem Kazimierzem, powrót króla do kraju (król nieufnie podchodzi doopowieści Babinicza, rusza jednak do kraju. Babinicz ciężko ranny wbitwie, w której króla od szwedzkiej niewoli bronią górale, wyznaje sweprawdziwe nazwisko). Śmierć Janusza Radziwiłła w Tykocinie (oblężonyprzez wojsk Sapiehy, pod jego dowództwem walczą Wołodyjowski i Zagłoba,hetman umiera 31 grudnia). Kmicic, z rozkazu króla, na czele oddziałuTatarów, których chan przysłał na pomoc Rzeczypospolitej . OcalenieAnusi Borzobohatej (Zamojski, upatrzywszy sobie Anusię Borzobohatą,dwórkę księżnej Wiśniowieckiej, każe odwieść dziewczynę do Zamościa,ale planuje odbicie dwórki. Kmicic uniemożliwia spisek i odwozi Anusiędo Białej, skąd zostaje odesłana do Grodna. W drodze porywa ją jednakBogusław Radziwiłł i osadza razem z Oleńką w Taurogach). Bitwa podSokółka, uratowanie Soroki przez Kmicica (Sakowicz podstępnie chwytaSorokę i skazuje na śmierć przez nabicie na pal. Kmicic na próżno błagao uwolnienie przyjaciela, wówczas zbuntowane oddziały radziwiłłowskieatakują Bogusława). Armia szwedzka w klinie Wisły i Sanu. Bitwa podWarką, zdobycie Warszawy, Prostki (Czarniecki uniemożliwia wojskomszwedzkim dotarcie do obozu króla Karola Gustawa). Oleńka u Bogusława wTaurogach (zakochany magnat na próżno stara się o względy Oleńki, zaśpo jego wyjeździe na wojnę z Sapiehą - pan Sakowicz próbuje swe planymiłosne zrealizować w stosunku do Anusi). Walki podjazdowe Kmicicaskierowane przede wszystkim przeciw wojskom znienawidzonego BogusławaRadziwiłła (Kmicic zwycięża magnata w pojedynku, ale wypuszcza go wolnoobawiając się o życie Oleńki). Ucieczka Oleńki i Anusi do Wołmionowicz(panny przy pomocy stryja Oleńki, p. Tomasza Bilewicza - dowodzizbrojnym oddziałem na Żmudzi - umykają z Taurogów). Ocalenie Wołomowiczprzez Kmicica (Sakowicz poszukując oddziału pana Tomasza przechwytujelist i atakuje Wołomowicze. Wieś ocala Kmicic. Kiedy jednak ma zamiarpowrócić i spotkać z ukochaną, otrzymuje rozkaz wyruszenia na południePolski, na wojnę z Rakoczym) Ranny Kmicic w Lubiczu (Oleńka zamierzawstąpić do klasztoru, przypadkowo spotyka ciężko rannego w wojniewęgierskiej 1657 r. Kmicica. Może przebaczyć umierającemu, ale nie chceznać żywego). Rehabilitacja Andrzeja Kmicica (podczas mszy w Upicieksiądz odczytuje list królewski przywieziony przez Wołodyjowskiego, wktórym monarcha rehabilituje Kmicica. Oleńka
Opublikowano dnia:
stycznia 30, 2007
Więcej streszczeń autorstwa renniaf
More