Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Książki>Scena polityczna Polski w okresie międzywojennym.

Scena polityczna Polski w okresie międzywojennym.

książki Streszczenie   według:majka24     Autor : czubiński
ª
 
Życie polityczne II RP – chronologia:I okres – to okres od XI 1918 do V 1926 – w tym czasie u władzy była endecja wraz z nurtami centrowymi (ChD, NPR, PSL „Piast”), nurty lewicowe odsunięto od władzy.II okres – lata 1916 – 39 – rządy sanacji. W okresie II RP działało wiele organizacji i partii politycznych, przy czym najważniejsze z nich to: endecja, obóz piłsudczykowsko – sanacyjny, ruch chrześcijańsko – społeczny, partie chłopskie oraz partie robotnicze. Do 1926 roku decydującą rolę w życiu politycznym II RP odgrywała endecja. Obóz narodowo-demokratyczny głosił program solidaryzmu społecznego i ideał więzi narodowej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości endecy zaczęli jednoczyć elementy nacjonalistyczne, konserwatywne i chrześcijańsko – społeczne, usiłowali wystąpić jako reprezentacja klas posiadających, drobnomieszczaństwa i inteligencji, a jednocześnie chcieli pozyskać chłopów i robotników. Czołową postacią jest tu Roman Dmowski. W 1926 endecy przegrali walkę o władzę w państwie z piłsudczykami, a ich wpływy zaczęły się kurczyć. W XII 1926 utworzyli partię pod nazwą Obóz Wielkiej Polski – OWP miał skonsolidować całą prawicę narodową. w 1933 OWP został zlikwidowany, zaś jego członkowie przeszli głównie do Stronnictwa Narodowego (utworzonego w X 1928). Młodsi endecy zawiązali zaś w 1934 partię o nazwie Obóz Narodowo-Radykalny, która skupiała się wokół czasopism „Falanga” i „ABC”. Nie tylko endecja przejawiała tendencje nacjonalistyczne – pojawiały się one również w niektórych partiach mniejszości narodowych II RP, jak np.: Ukraińskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne (UNDO), Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), Zjednoczenie Niemieckie, Partia Młodoniemiecka, Nowa Organizacja Syjonistyczna czy też Front Młodo-Żydowski. Obóz piłsudczykowsko – sanacyjny skupiał różne środowiska: od skrajnej prawicy do umiarkowanej lewicy oraz pewne środowiska mniejszości narodowych. Obóz sanacyjny ukształtował się dopiero po przewrocie majowym, jednak już przed 1926 widoczne były jego zalążki. Obóz ten uformował się wokół osoby Józefa Piłsudskiego. Który w swej działalności opierał się na szerokich i zróżnicowanych politycznie siłach. Podstawą tego obozu były grupy wywodzące się z PPS – Frakcji Rewolucyjnej, ze Strzelca, Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1926 piłsudczycy zdobyli władzę w państwie. Po 1926 obóz ten uchodzący za liberalno – demokratyczny, przekształcał się stopniowo w obóz sanacyjny, reprezentujący autorytarne dążenia. Zaraz po zamachu obóz ten opierał się na organizacjach kombatanckich i na poparciu Partii Pracy. Do końca 1927 obóz sanacyjny nie miał organizacji, która zapewniłaby mu jednolite kierownictwo. Gdy powstał BBWR, a w jego skład weszły wszystkie prosanacyjne partie i grupy, obóz ten nie zjednoczył się całkowicie. BBWR, którym kierował Walery Sławek, aż do chwili jego rozwiązania w 1935 nie miał wyraźnie ukształtowanej struktury organizacyjnej. Inną próbą zintegrowania obozu sanacyjnego było utworzenie w 1937 Obozu Zjednoczenia Narodowego (Ozon). W II RP ruch chrześcijańsko – społeczny nie odegrał większej roli. W 2 poł. 1919 powstało Polskie Stronnictwo Chrześcijańsko – Demokratyczne. Jednocześnie w 1920 działacze z dawnego zaboru pruskiego utworzyli Chrześcijańsko – Narodowe Stronnictwo Robotnicze. Wkrótce obie partie połączyły się w Chrześcijańsko – Narodowe Stronnictwo Pracy, a następnie zmieniły nazwę na Polskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji.
Znaczne wpływy chadecja miała na Górnym Śląsku, gdzie jej najwybitniejszym działaczem był Wojciech Korfanty. Chadecja zwalczała idee walki klas, dążyła do harmonii społecznej i społecznego solidaryzmu. Głosiła konieczność ścisłego związania państwa z Kościołem katolickim. Zaplecze społeczne chadecji składało się głównie z drobnomieszczaństwa, inteligencji, a także robotników i chłopów. Głównym jej celem było przeciwdziałanie wpływom socjalistycznym, w początkach II RP chadecja była przede wszystkim partią parlamentarną, jednak (poza Śląskiem) nigdy nie stanowiła poważniejszej siły. Po zamachu majowym chadecja znalazła się w opozycji do obozu sanacyjnego i nawiązywała coraz ściślejszą współpracę z Narodową Partią Robotniczą. W II RP bardzo aktywny i rozbudowany był ruch chłopski. Ruch ten reprezentowało wiele zwalczających się partii i grup. W latach 20-tych do najważniejszych należały: PSL „Piast”, PSL „Wyzwolenie”, Stronnictwo Chłopskie i Niezależna Partia Chłopska. Przyczyną rozbicia ruchu ludowego było rozwarstwienie wsi oraz dążenie do zjednania sobie chłopów przez różne ugrupowania (np. przez endecję lub piłsudczyków). W latach 1919-30 w kolejnych sejmach stronnictwa chłopskie miały stosunkowo dużą liczbę posłów. PSL „Piast” najbardziej odcinał się od reszty ruchu ludowego. Do 1926 „Piast” trzymał się bardziej w centrum, często podejmując współpracę z endecją i chadecją. Z kolei PSL „Wyzwolenie” i Stronnictwo Chłopskie były raczej nastawione na współpracę z piłsudczykami. Do najwybitniejszych działaczy chłopskich należeli: Wincenty Witos, Maciej Rataj, Władysław Kiernik czy też Stanisław Thugutt. Odzyskanie niepodległości zaktywizowało także ruch robotniczy. Polska Partia Socjalistyczna zajmowała szczególną rolę w tym ruchu. PPS odrzucała hasło dyktatury proletariatu, a popierała idee republiki parlamentarno – demokratycznej. Inne hasła głosiła Komunistyczna Partia Polski (powstała w XII 1918; do 1925 występowała pod nazwą Komunistyczna Partia Robotnicza Polski). Jej ważniejsi działacze to Maria Koszutska, Julian Leński, Adolf Warski. KPP głosiła takie hasła jak walka klas, rewolucja i dyktatura proletariatu. W II RP istniało też wiele partii mniejszości narodowych. Najważniejsze z nich to UNDO, na czele którego stali Dmytro Łewycki i Wasyl Mudry, a które żądało zjednoczenia ziem ukraińskich i rozwoju ukraińskiego życia narodowego. Inną ważną partią mniejszości był Bund, który posiadał socjalistyczny program i dążył do obrony interesów robotników żydoskich, a na jego czele stali Wiktor Alter i Henryk Erlich.
Opublikowano dnia: 24 grudnia, 2006   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.