Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Początek

artykułu Streszczenie   według:kosmatek     Autor : Andrzej Szczypiorski
ª
 
Wiek XX, czas wielkich totalizmów, rzucił wyzwanie literaturze. Niełatwo było mu sprostać, bowiem nie ma niezawodnego sposobu ukazania jedynej, obiektywnej prawdy o niewyobrażalnych rozmiarach zbrodni hitleryzmu czy stalinizmu. Jak opowiedzieć o upokorzeniach, cierpieniach i śmierci, które zapisały się na kartach historii w ciągu minionych kilkudziesięciu lat? W którym miejscu ustawić granicę literackiego niedopowiedzenia, dać przemówić samym faktom? Powieść Szczypiorskiego nie jest dokumentem epoki, powieścią historyczną czy encyklopedią stosunków polsko-żydowskich. Nie kontynuuje tradycji, która powiela mit o wyjątkowości polskiego narodu, jego losu i powołania, lecz tę, która ”szarpie rany” i zadaje najbardziej bolesne pytania. ”To czyni właśnie powieść tak przekonywającą, że Szczypiorski oskarża wprawdzie systemy i ideologie, ale nigdy nie potępia ludzi, nawet tych najmniej godnych miłosierdzia.” - czytamy o utworze w szwajcarskiej ”Die Weltwoche” przy okazji niemieckojęzycznego wydania. Prawda o tamtych latach tkwi w ich niejednoznaczności – w sprzecznościach i przeciwieństwach, w relatywizmie wielu faktów i postaw, zwłaszcza gdy chce się je odnieść do ogólnie przyjętych norm i zasad moralnych. Szczypiorski ukazuje to, co należy raz na zawsze wyrugować ze świadomości czytelnika – ugruntowany i powszechny stereotyp, zarówno społeczności polskiej, jak żydowskiej czy niemieckiej. Usiłuje rozbić uproszczony, tendencyjny mit o każdym z tych społeczeństw jako wewnętrznym monolicie, który wyłącza spośród innych poczucie zbiorowej tożsamości i solidarności. „Początek” zawiera apologię Polski wielonarodowościowej, takiej, jaką była kiedyś, gdy miała miejsce pokojowa koegzystencja Polaków, Żydów i Niemców, wzajemna tolerancja, kulturowy synkretyzm. Powieść Andrzeja Szczypiorskiego nie ma jednostkowego bohatera, jest bowiem epizodem na tle historii ludzkiej społeczności zamieszkującej polskie ziemie. Społeczności wielonarodowej, wielowyznaniowej i wielojęzycznej, aczkolwiek w centrum zainteresowania autora “Początku” pozostają trzy nacje: polska, żydowska i niemiecka. Nie ma tutaj szablonu, który utrwalałby przekonania, że Żydzi to egzotyczna, niezrozumiała nacja, obca najbliższemu otoczeniu, wewnętrznie zwarta i solidarna, a zarazem głęboko nieufna i niechętna wobec środowiska, w którym jej przyszło żyć, nie poddająca się próbom asymilacji czy też usiłowaniom nawiązania bliższych stosunków, zaś Niemcy są uosobieniem wrogości i zła. Główny trzon przedstawionych w powieści wydarzeń dotyczy najbardziej dramatycznego i krwawego etapu dziejów: lat II wojny światowej i hitlerowskiej okupacji, ale poprzez szereg uwag i refleksji odautorskich (zwykle w postaci monologów wewnętrznych bohaterów powieści), utrzymanych w formie mowy pozornie zależnej odnosi się także do zamierzchłej przeszłości. Odwołania te zaś z kolei mają wyjaśnić i uzasadnić rozgrywające się aktualnie wydarzenia i stosunki międzyludzkie. Dwaj bohaterowie sięgają w swoich rozmyślaniach do tych odległych czasów: Żyd Henryk Fichtelbaum oraz polski kolejarz Kaziu Filipek. W obydwu wypadkach punktem wyjścia dla rozważań bohatera jest położenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W tamtych czasach w granicach tego samego państwa mieszkali i zgodnie współżyli Polacy, Litwini, Ukraińcy, Białorusini, Tatarzy, Ormianie, Niemcy i Żydzi, a ich współistnienie było pokojowe. Polska pozostawała jedynym bodaj krajem bez stosów, przygarnęła najliczniejszą grupę Żydów hiszpańskich wypędzonych z ich ojczyzny, a szlachcicem bywał niejeden Tatar, Niemiec czy Ormianin.
To pokojowe współistnienie przez wieki musiało doprowadzić do przeniknięcia się kultur, obyczajowości, sposobu myślenia i języka, a co najważniejsze – do tolerancji i akceptacji odmienności poszczególnych grup etnicznych. „Początek”, najgłośniejsza powieść Szczypiorskiego, nagrodzona licznymi wyróżnieniami za granicą (m.in. Austriacką Nagrodą Państwową), przełożona na kilkanaście języków, jest odważną próbą ukazania skomplikowanych stosunków polsko-niemiecko-żydowskich, a zarazem swoistą rozprawą z mitem polskości rozumianym zaściankowo i schematycznie. Szczypiorski zmaga się z upiorami przeszłości prezentując postawy kilkorga swych bohaterów, których losy symbolizują szaradę zbiorowych i jednostkowych dziejów Polaków, Żydów i Niemców. Punktem wyjścia do bolesnych, niekiedy lirycznych, niekiedy zaś surowych roztrząsań są doświadczenia wojenne, pozornie banalna historia paru ocaleń od niechybnej śmierci i kilku zbrodni, sprawy kilkorga ludzi, na których losach odcisnęły swoje piętno okoliczności czasu, nawarstwione uprzedzenia, pobudzone fobie i tłumione pragnienia. Punktem docelowym jest współczesność, polski czas połowy lat 80-tych, świadomość utraconej szansy i przegranej losu. Tytułowy „początek” to moment, kiedy historia dzieli dwu przyjaciół: Pawełka Kryńskiego i Henia Fichtelbauma. Henio postanawia powrócić do getta, Paweł pozostaje na zewnątrz i po raz pierwszy czuje, że coś z niego „ubywa”. Potem już całe życie bohatera będzie dramatycznym „ubywaniem”. W systemie totalitarnym jednostka - jeśli nie zostaje fizycznie unicestwiona - stale jest poddawana próbie zniewolenia. Osaczona wręcz przez ideologię, bez prawa do pełnej informacji, do własnej tożsamości, do inności. Szczypiorski konstruuje swą powieść z niemal samodzielnych gawęd, opowieści o losach poszczególnych postaci. Te portrety, kreślone kilkoma zdecydowanymi kreskami, koncentrujące się na jednym z reguły epizodzie, ale dzięki wszechwiedzy narratora kierujące uwagę czytelnika w przyszłość bohaterów, składają się na fresk społeczny, w którym nie brakuje ludzi zwykłych, uczciwych, heroicznych i lękliwych, szmalcowników i oddanych walce o wolność, lojalnych podwładnych i ludzi pozornie oddalonych od życia, pochłoniętych swoją pasją naukową. Świat ludzkich odruchów i nieludzkich okrucieństw jest skomplikowany, niełatwy do oceny i choć nie ma wybaczenia dla totalizmów, to jednak zawsze można się starać być człowiekiem i ocalać coś, czego jeszcze nie ubyło bez reszty – poczucia godności i potrzeby wolności. Szczypiorski nawązuje do tradycji europejskiego humanizmu, próbując zarówno z doświadczenia wojennego, jak i powojennych dziejów bohaterów wyłuskać nie tyle naukę dla innych, ile ślad ocalałych mimo wszystko wartości ludzkich.
Opublikowano dnia: 06 sierpnia, 2006   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
  1. 8. kończal

    opracowanie

    zgadzam się z tym iż to nie jest streszczenie lecz opracowanie...

    2 Zagłosuj 18 marca 2008
  2. 7. farine

    bieżacy wątek

    również uważam , że to fajne opracowanie - fajny język i wnioski , ale nie powinno być zaklasyfikowane jako streszczenie , bo nim po prostu nie jest

    3 Zagłosuj 26 lipca 2007
  3. 6. Stanczak

    Zajebiste!

    haha chujowe..o czym ty pierdolisz czlowieku, chyba musisz jeszcze raz przeczytac ksiazke

    3 Zagłosuj 13 maja 2007
  4. 5. Pestka

    to nie jest streszczenie tylko opracowanie

    wybralam sobie ta ksiazke na mature. czytalam ja juz jakis czas temu i chcialam przypomniec sobie przebieg zdarzen. jednak to co tu znalazlam mylnie nazywane jest streszczeniem ;] ale jako opracowanie jest dobre :)

    4 Zagłosuj 13 maja 2007
  5. 4. Maurycy

    Niezgodnośc z tematem...

    To nie jest streszczenie, tylko opracowanie... Streszczenie, to po prostu skrót książki, a nie rozwodzenie sie nad jej fabułą i problematyką :/

    2 Zagłosuj 7 maja 2007
  6. 3. Gosia

    Brawo

    Pięknie wysnute wnioski, podsumowujące treść utowru, wyrażone nie mniej pięknym językiem.

    2 Zagłosuj 15 kwietnia 2007
  7. 2. ida

    przerost formy nad treścią

    3 Zagłosuj 3 kwietnia 2007
  8. 1. Landryn

    pięknie lecz nie zgodne z tematem

    Ściąga a nie streszczenie...przyznam że nie czytałam książki i z tegoż to powodu postanowiłam poszukać streszczenia najlepiej obrazującego treść książki lecz tu znajduje świetna rozprawę o tematyce książki a nie jej rzetelne streszczenie

    2 Zagłosuj 8 stycznia 2007
X

.