Ajschylos “ Prometeusz w okowach”
Tragedia grecka prawdziwa wielkosc osiagnela w tworczosci trzech dramatopisarzy:Ajschylosa,Sofoklesa
i Eurypidesa. Ajschylos byl z nich najstarszym i przez wielu krytkow uwazany jest za nawybitniejszego tworce ..Stworzyl okolo 70 tragedii i 20 dramatow satyrycznych.
“Prometeusz w okowach” jest jedyna zachowana tragedia z prometejskiej trylogii Ajschylosa..Pierwsza z nich to “Prometeusz niosacy
ogien”,nastepna “Prometeusz w okowach “,ostatnia”Prometeusz wyzwolony”.Istnienie pierwszej i ostatniej tragedii jest hipotetyczne- nie zachowaly
sie,niestety, nawet fragmenty.
W mitologii greckiej istnieja dwa glowne nurty mitu o Prometeuszu.Jeden dotyczy Prometeusza wykradajacego ogien bogom by ofiarowac go ludziom i drugi,mowiacy o karze,jaka go spotkala za to,ze nauczyl ludzi oklamywac bogow podczas skladania ofiar ze zwierzat.
Ajschylosowy Prometeusz to bohater ukarany i cierpiacy za to,ze naruszyl ustanowiony przez bogow porzadek swiata. Wykradl bogom ogien i wspanialomyslnie ofiarowal go ludziom.Zostal za to ,z rozkazu Zeusa, przykuty do skaly Kaukazu przez Hefajstosa,Przemoc i Sile. Jak wielkim darem dla ludzi byl ogien mowia slowa Przemocy w Prologu:…” kwiat,ogien jasny, wszech kunsztow poczatek,ukradl i dal smiertelnym”( w przekladzie Stefana Srebrnego).
Naprozno Hermes,poslaniec bogow,naklania Prometeusza do uleglosci wobec Zeusa. Prometeusz odrzuca wszelkie mozliwosci unikniecia kary,mowiac….”zbladzilem,bom chcial zbladzic”.Wie,ze ugiecie sie przed Zeusem oznaczaloby odebranie ludziom daru ognia. Wie takze,bedac Tytanem,ze zadna kara i zadne cierpienie nie jest wieczne i ze jego takze sie skonczy –po wtraceniu do Tartaru i po powtornym przykuciu do skaly-bedzie wyzwolony przez Heraklesa.
Motyw poswiecenia sie i cierpien jednostki dla ogolu powtarza sie w calym dorobku literatury swiatowej lecz pamietajmy,ze pierwowzorem byl i jest Prometeusz.
Mirapolis