Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Książki>Motyw snu; motyw oniryczny w literaturze

Motyw snu; motyw oniryczny w literaturze

książki Streszczenie   według:daylight     Autor : xx
ª
 
Motyw snu w literaturze jest motywem bardzo często wykorzystywanym. Dzięki zastosowaniu go można ukazać inna rzeczywistość, przenieść bohaterów ze świata realnego do świata marzeń sennych, które autor mógł kreować właściwie w sposób dowolny, zgodny ze swymi zamierzeniami. Ne jest zatem niczym niezwykłym, iż motyw snu możemy znaleźć w licznych dziełach od epoki antyku aż po literaturę współczesną.

Mitologia grecka – ze snem kojarzą się dwie postacie z mitologii: Hypnos i Morfeusz. Hypnos to grecki bóg snu, znamienne jest to, iż według greckich wierzeń był bratem Tanatosa (śmierci). Zamieszkiwał on grotę w pobliżu rzeki zapomnienia Lety, znany jest między innymi z tego, iż pomógł bogini Herze uśpić jej małżonka i władcę bogów – Zeusa. Wspomniany już Morfeusz był jednym z synów Hypnosa. Był bóstwem odpowiedzialnym za fantazje senne, często sam się w nich ukazywał.

Biblia – sen w Biblii bardzo często był płaszczyzna kontaktu z Bogiem, mógł mieć także wymiar proroczy. Warto wspomnieć tutaj o śnie króla Salomona, w którym prosi on Boga o mądrość konieczna do sprawowania rządów. Innym przykładem są sny faraona Egiptu – np. krowy tłuste i chude itp., sny te stanowiły zawoalowane przepowiednie, które potrafił wyjaśnić przebywający wtedy w Egipcie Józef. Nie można oczywiście pominąć snu, którym Anioł Pański przemawia do Józefa (późniejszego męża Marii) i poleca mu uznać dziecko ciężarnej narzeczonej za swoje.

Tren XIX – „Sen” Jana Kochanowskiego – utwór o szczególnej wymowie, w którym to śpiącego poetę odwiedza jego dawno zmarła matka. Sen jest zatem sferą, w której człowiek może kontaktować się z wymiarem transcendentalnym, matka zapewnia poetę, o tym, że po śmierci przebywa wraz z Urszulką, tyjm samym tren ten jest jakby deklaracja poety, że wierzy on w życie pozagrobowe.

„Sen nocy letniej” Wiliam Szekspir – świat realny miesza się z fantastycznym; granice pomiędzy jawą a snem zostały zatarte. Bohaterowie reprezentujący rodzaj ludzki to jakby warstwa realna utworu, podczas gdy elfy i inne fantastyczne postacie reprezentują to, co właściwe dla rzeczywistości sennej.

„Dziady”, cz. III – sen Senatora (sen Nowosilcowa) – w śnie senator najpierw zyskuje później traci łaskę cara; sen ten ma dla czytelnika szczególna wartość – lepiej poznajemy motywy działań Nowosilcowa, jego postać została znacząco pogłębiona pod względem psychologicznym.

„Lalka” B. Prusa – zaraz po poznaniu Wokulskiego Izabeli śni się on pod postacią potwora, budzi w niej skrajne przerażenie. Sen ten jest oczywistym wyrazem lęku i obawy Łęckiej przed ambitnym przedstawicielem niższej klasy społecznej.

„Alicja w Krainie Czarów” Lewisa Carolla – cały utwór autor utrzymał w konwencji onirycznej – tzn. konwencji snu. Dopiero pod koniec książki okazuje się, że wszystkie przygody Alicji w Wonderlandzie były snem.

„Zbrodnia i kara” – Rodion Raskolnikow po zaplanowaniu zabójstwa, lecz jeszcze przed zamordowaniem starej lichwiarki miewa liczne koszmary. Jest to wynik nieuświadomionych wyrzutów sumienia, do których Raskolnikow na jawie za nic by się nie przyznał, przekonany o swej wyższości nad całym rodzajem ludzkim. W podobny sposób Dostojewski wykorzystuje motyw snu także w odniesieniu do innego bohatera swej powieści – Swidrygajłowa. Sny Arkadiusza Swidrygakłowa są odzwierciedleniem jego realnych podpadających pod dewiacje preferencji seksualnych. W jednym ze snów widzi małą dziewczynkę, która zamienia się w dorosłą kokietująca go kobietę, Swidrygajłow uświadamia sobie, ile zła wyrządził różnym kobietom, ma świadomość, iż nie może już w żaden spsoć zmienić swych czynów. Ostatecznie, nie radząc sobie z wyrzutami sumienia, popełnia samobójstwo. 

„Proces” Franz Kafka – tym razem motyw snu nie jest tak dosłowny, jak w poprzednich przypadkach. Widzimy natomiast, że opisane przypadki, od momentu oskarżenia Józefa K. są wybitnie absurdalne, cały utwór przesycony jest nielogiczną atmosfera koszmaru sennego.

„Sklepy cynamonowe” Bruno Schulz – w opowiadaniach Schulza również da się zauważyć dość łatwo utrzymywanie konwencji onirycznej. Narrator opisując miejsca swego dzieciństwa, nie trzyma się w zasadzie żadnych praw logiki. Rzeczywistość opisuje, polegając na swych bardzo swobodnych skojarzeniach – podobieństwo do nieuporządkowanego marzenia sennego nasuwa się samo.

Opublikowano dnia: 28 stycznia, 2010   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.