Poglądy filozoficzne Sokratesa - AUTARKIA i ENKRATEJA ·
zobacz
też: poglądy filozoficzne
poglądy logiczne Sokratesa, poglądy filozoficzne Arystotelesa, Zakład PASCALA, koncepcja człowieka w filozofii, Kartezjusz COGITO ERGO SUM, Filozofia IMMANUELA KANTA,
•
·
Sokrates sprowadzając człowieka do jego duszy, określając ją w nowy sposób, jako rozumną świadomość, Sokrates zyskał podstawę do określenia dzielności, jako wiedzy, człowiek stał się niezależną częścią świata i społeczności ludzkiej. Zyskał wewnętrzną wolność (
AUTARKIA), nastąpiła autonomizacja cnoty i człowieka cnotliwego.
·
Człowiek został uniezależniony od potrzeb fizycznych. Sokrates nosił się w połatanym płaszczu a o głodzie mówił, że tak samo zostaje zaspokojony przez wykwintne potrawy jak i przez kromkę chleba. Zaspokojenie potrzeb fizycznych nie jest potrzebne do zdobycia dzielności i nie wpływa na duszę. Sam rozum wystarczy do zdobycia szczęścia.
·
Życie ludzkie zostaje sprowadzone do wewnętrznego bytowania w sobie (w duszy).Nie chodzi tutaj o odcięcie się od rzeczywistości, lecz jest to postulat mówiący, że szczęście osiąga się bez udziału zewnętrznych czynników tj. dóbr materialnych, sławy itp. Sam rozum wystarczy do osiągnięcia szczęścia.
·
Dusza postawiona nad ciałem i stanowiąca człowieka panuje (
ENKRATEJA) nad instynktami. Zwierzęcość zostaje okiełznana przez rozum całkowicie kontrolujący wyodrębnione później przez Platona pozostałe części duszy. Sokrates wprowadził wolność do duszy człowieka wcześniej rozumianą jako wolność polityczną czy prawną.
·
U Sokratesa nabiera ona znaczenia moralnego. Znany był z wytrzymałości na zimno, głód oraz z popularnie zwanego „mocnego łba”, mógł spożywać sporo wina bez „normalnych” konsekwencji. Rozmówcy nie raz obrażali go w rozmowie, zdarzały się również rękoczyny, podczas jednej z rozmów rozsierdzony pytaniami rozmówca kopnął Sokratesa, a on ograniczył się do intelektualnego żartu.
·