Ojciec pełnił kluczową rolę już w dawnych opowieściach mitologicznych i biblijnych. O władzę walczą najpierw Kronos obalający
Uranosa, potem zaś Zeus i jego rodzeństwo zbuntowani przeciw okrutnemu Kronosowi. Chrystus często mówił w przypowieściach o dobrym i miłosiernym ojcu. W Biblii można odnaleźć wszystkie oblicza Boga: straszliwego, zsyłającego potop, burzącego Sodomę i Gomorę, wymagającego ofiary z dziecka, karzącego. Nowy Testament eksponuje przede wszystkim miłosierdzie i wszechmoc Boga, Stary Testament – jego sprawiedliwość i surowość. Biblia przedstawia pierwowzór traktowania synów przez ojców
. Stary Testament opowiada o niesamowitej opiekuńczości i miłości ojcowskiej. Pierwowzorem postaw ojcowskich w Biblii był sam Bóg. Stwarzając człowieka przelał na niego całą miłość i obdarzył go nieskończonym zaufaniem. Jako pierwszy rodzic zapewnił rodzicom Raj. Mimo tego, ludzie wybrali własną drogę. Dokonując wyboru sprzeciwili się woli Boga, przez co musieli żyć zdani tylko na siebie. Abraham. Przedkładał miłość ojcowską nad rodzicielską, gotów był na wszelkie poświęcenia. Bóg dotrzymując obietnicy uczynił z Abrahama ojca wszystkich wiernych. Dokonuje się to w sposób niezwykły dla niego samego, gdyż poprzez swoją miłość i wytrwałość przy Bogu uzyskuje znacznie więcej niż oczekiwał dostać. Nowy Testament to przede wszystkim tak często cytowana przypowieść ,, O synu marnotrawnym”. Powracający do domu, skruszony, szukający przebaczenia syn nie oczekuje wiele. Jednak uzyskał od swego miłosiernego ojca przebaczenie. Pomimo złego postępku syna, ojciec docenia jego skruchę i przyjmuje go z powrotem pod swe ramiona.
Ojciec jawi się także jako groźna i niebezpieczna osoba, zagrażająca istnieniu dzieci. Taka postać to ojciec toksyczny. Przykładami takich postaci są Harpagon z dramatu Moliera „Skąpiec” oraz Walerian Ziembiewicz z powieści Nałkowskiej „Granica”. Surowy i skąpy Harpagon niszczy szczęście córki i syna. Molier ukazuje w dramacie stopniowy rozkład rodziny mieszczańskiej. Oto dzieci muszą cierpieć pod władzą ojca-despoty, dla którego jedyną wartością samą w sobie są skrzętnie gromadzone pieniądze. W domu Harpagona nie dostrzeżemy żadnych więzi rodzinnych, miłości, zaufania czy przywiązania. Ojciec wymaga od dzieci, uzależnionych od niego, całkowitego posłuszeństwa. One zaś świadome tego, że muszą liczyć tylko na siebie, same troszczą się o swój los. Kleant i Eliza obawiają się ojca, odczuwają wobec niego niechęć i pogardę. Zdeterminowany Kleant jest skłonny nawet do zaciągnięcia długu u lichwiarza i czekać na śmierć ojca. Z drugiej strony Harpagon ma zamiar okpić swego syna. Kleant w końcu kradnie ojcu drogocenną szkatułkę i szantażem zmusza go na wyrażenie zgody na ślub z Marianną. Chciwość i skąpstwo Harpagona doprowadzają do tego, że nikt w tym domu nie jest szczęśliwy. Molier kreśląc postać skąpca i jego dzieci, daje nam wstrząsający obraz rodziny, w której zamiast miłości i ufności panuje lęk, wieczne podejrzenia i wyrzuty. W tej rodzinie nie ma miejsca na szczęście, uczciwość, cnotę, szczere uczucia, gdyż wszystko zdeterminował pieniądz.
Druga negatywna i toksyczna postać ojca to Walerian Ziembiewicz – ojciec Zenona Ziembiewicza. Całe dnie spędza na obchodzeniu gospodarstwa lub wykonywaniu drobnych czynności. Z czasem przestaje być autorytetem dla syna, który w dzieciństwie widział w nim człowieka wyjątkowego i wszechstronnie wykształconego. Starego Ziembiewicza zaczynają zajmować ciągłe romanse i zdrady. Jego żona, pani Żańcia znosi je bez słowa, grając rolę potulnej zony. Syn buntuje się przeciw postawie ojca, ale sam powtórzy schemat trójkąta małżeńskiego w swoim życiu. Można zatem nazwać Waleriana ojcem toksycznym. W powieści Nałkowskiej jest jeszcze jedna negatywna postać ojca – to sam Zenon Ziembiewicz. Przedkłada on karierę polityczną nad życie rodzinne. Jest ojcem w czysto teoretycznym tego słowa znaczeniu. Wychowanie syna powierzył Elżbiecie i niańce. Tragedia Zenona polegała na podświadomym powielaniu błędów ojca, nie panował nad swą sferą biologiczną – instynktami i popędami. Ponadto tragizm ten potęgowany był przez słabość psychiczna, brak umiejętności podejmowania decyzji oraz rozwiązywania swoich problemów. Stolnik Horeszko z „Pana Tadeusza”, surowy ojciec i strażnik tradycji rodu, nie pozwolił córce na małżeństwo z Jackiem Soplicą. W ten sposób niszczy szczęście własnego dziecka, staje się powodem upadku moralnego Jacka i przyczynia się do swej śmierci. Jacek Soplica nigdy nie pokochał swej żony. Spłodziwszy syna zupełnie nie dbał o jego los. Dopiero chcąc odpokutować za te grzechy, opuszcza gniazdo rodzinne, opiekę nad Tadeuszem przekazując bratu. Rola ojca przerosła obydwu bohaterów. Jan Kochanowski jako pierwszy poeta dał w literaturze polskiej obraz dobrego ojca zbolałego po śmierci dziecka. Postać wykreowana przez niego w „Trenach” to portret ojca złamanego nieszczęściem. Śmierć córki odbiera mu wszelką nadzieję i radość, powoduje u poety kryzys światopoglądowy, aż do stoicyzmu. Dobrym ojcem jest Seweryn Baryka, który przekazuje synowi, Cezaremu pamięć o ojczyźnie, tradycje niepodległościowe i w ostatnim swym życzeniu nakazuje synowi powrót do Polski. Kreśli przed nim wizję „szklanych domów”, która w konfrontacji z szarą polską rzeczywistością rozpryśnie się jak bańka mydlana. Przykładem dobrego, wzorowego ojca jest Sędzia Soplica z „Pana Tadeusza”. W młodości zakochany w Marcie Hreczeszance, gdy zmarła nigdy się już nie ożenił. Czuwał nad wychowaniem Tadeusza oraz wspólnie z Telimeną opiekował się Zosią. Sędzia jest jedynym ojcem, jakiego zna Tadeusz. Jest dobrym gospodarzem, sam dogląda wszelkiego dobytku. Jest dobrym Polakiem i szlachcicem. Z chłopami żyje w zgodzie. Przechowuje stare tradycje i uczy ich Tadeusza. Jednakże jego główną wadą jest pieniactwo i porywczość. Oto część galerii pokazującej różne portrety ojca. Nasi ojcowie maja ogromny wpływ na nasze życie. Bardzo często wpajają nam podświadome treści, które potem kształtują nasze życie. Odwołujemy się do przekazywanych wzorców.