Maniłow - bohater powieści Mikołaja Gogola "Martwe dusze". Uprzejmy, miły,grzeczny, przyjazny właściciel ziemski, chce sprawić
wrażenie człowieka wykształconego, jest marzycielski, nie robi nic, miał rodzinę: żonę, dzieci - to symbol nowego pokolenia, które będzie takie samo jak ojciec; zawsze ma jakieś plany, ale nigdy nie udaje mu się tego zrealizować. Jest człowiekiem niestarym, ma oczy słodkie jak cukier, które przymrużał za każdym razem gdy się śmiał. Stracił głowę dla Cziczikowa. Był tak oczarowany wykształceniem Cziczikowa, że podarował mu swoje martwe dusze.
Maniłow bardzo pragnął by Cziczikow go jeszcze zaszczycił obecnością u niego na wsi. Od bohatera Maniłowa powstało pojęcie Maniłowszczyzna - co oznacza jałowe marzycielstwo.