Powered by Profi-Lingua 12pt; "> głosił: wolnomyślicielstwo i tolerancję dla cudzych poglądów,równość ludzi wobec prawa, krytycyzm wobec uznanych instytucji – wobec Kościoła – nawet antyklerykanizm, racjonalizm: człowiek powinien posługiwać się rozumem, świat = doskonały zegar.  MAKSYMA: Nie zgadzam się z tobą, lecz zawsze będę broniłtwego prawa do głoszenia własnych poglądów.  RACJONALIZM – od łac. ratio = rozum. Wiara w potęgę ludzkiego rozumu, jako tej siły, która najważniejsza jest w poszukiwaniu prawdy i wiedzy o świecie. Wywodzi się od siedemnastowiecznego jeszcze Kartezjusza i jego słynnej maksymy „Cogito ergo sum” – myślę więc jestem. To rozum powinien kierować człowiekiem we wszystkich jego poczynaniach, wnioskach, badaniu świata i budowaniu wiedzy.  SENSUALIZM – zaufanie wobec zmysłów ludzkich jako najlepszej metody poznawania i badania świata: za pomocą smaku, węchu, dotyku itp.  EMPIRYZM – teoria, która uznaje doświadczenie (empirię) za najlepszy sposób poznania prawdy i badania świata. Filozofia głoszona przez F.Bacona.  KRYTYCYZM- postawa umysłów oświeconych wobec starych instytucji państwa i Kościoła, krytykująca ich wady. DEIZM – pogląd uznający istnienie Boga oraz jego nakazów, ale nie ingerencji Boga w sprawy ludzkie.  ATEIZM – pogląd odrzucający w ogóle wiarę w Boga.  WOLTERIANIZM- ogół tendencji filozoficznych i politycznych, głoszonych przez Woltera, a propagowanych przez jego zwolenników. Istotą tej koncepcji jest wolnomyślicielstwo, tolerancja, prawo do posiadania i głoszenia swoich poglądów przy szacunku dla postaw innych ludzi. Wolterianizm to także styl charakterystyczny dla Woltera – błyskotliwy, elegancki, dowcipny.$0