• Zarejestruj się
  • ‎Co to jest Shvoong?‎
  • Zaloguj się
    Zaloguj się
    Zapamiętaj moją nazwę użytkownika Nie pamiętasz hasła?

Streszczenia i krótkie recenzje

.

Strona główna Shvoong>Książki>Życie i twórczość Aleksandra Fredry

.

Życie i twórczość Aleksandra Fredry

autor : romantyczka     

Autor : :-)
Powered by Profi-Lingua
A.Fredro urodził się 20 czerwca 1793r. w Surochowie pod Jarosławiem(czyli w zaborze austriackim) jako jeden z dziesięciorga
dzieci(miał sześciu braci i trzy siostry) wicemarszałka koronnego w Sejmie Stanowym Jacka Fredry.Dzieciństwo przyszły komediopisarz spędził w gnieździe rodowym Fredrów, Bieńkowej Wiszni niedaleko Lwowa.Tam też w 1805r. podjął pierwszą próbę pisarstwa dramatycznego:była to dziecięca komedyjka Strach przestraszony. Rok później zmarła mu matka, a ojciec przeprowadził się z dziećmi do Lwowa.Aleksander otrzymał wykształcenie domowe w wąskim wymiarze – nauki pobierał wyłącznie u prywatnych guwernerów. Na wiosnę 1809r.,jako szesnastoletni ochotnik, zaciągnął się do wojska księcia Józefa Poniatowskiego (dwaj starsi bracia służyli tam od dwóch lat) i w czerwcu tego roku awansował do stopnia podporucznika 11 pułku ułanów. Uczestniczył w kampanii 1812r. (już jako kapitan 5 pułku strzelców konnych). Przeżył odwrót spod Moskwy, omal nie utonął w Berezynie, wreszcie w grudniu 1812r. dotarł do Wilna, gdzie ciężko chory na tyfus dostał się do niewoli rosyjskiej. Nie dotarła już do niego wiadomość, że został odznaczony krzyżem Virtuti Militari. Po sześciu miesiącach udało mu się uciec w chłopskim przebraniu. W sierpniu 1813r. trafił do swego oddziału stacjonującego w Dreźnie. Brał udział w kampanii pruskiej i francuskiej jako oficer ordynansowy sztabu generalnego Napoleona i wyróżniony został Legią honorową. Po abdykacji cesarza w 1814r. podał się do dymisji. Pół wieku później napisał, że służba w armii napoleońskiej była „szkołą świata najpraktyczniejszą, najbardziej urozmaiconą, a razem najpotężniejszą ze wszystkich szkół, w jakich mamy się uczyć doświadczenia”. W rezultacie Fredro wyniósł z tego okresu życia kult honoru i wierności żołnierskiej, a jednocześnie poczucie osobistego zawodu i zgorzknienia. Dla jego twórczości szczególne znaczenie miał też krótki pobyt w Paryżu w 1814r. Pozwolił mu on poznać francuski teatr i zachwycić się jego komedią i wodewilem. Po powrocie do kraju Fredro zajął się zarządzaniem przekazanym przez ojca majątkiem – i pisaniem. W 1817r. (we Lwowie) po raz pierwszy wystawiono jego komedię (była to Intryga na prędce) – zresztą bez powodzenia. Sukces natomiast przyniosła późniejsza o rok premiera (w Warszawie) pierwszego opublikowanego utworu – Pana Gelghaba. Od tego momentu rozpoczął się trwający do 1835r. okres najpełniejszego rozkwitu talentu pisarza. Powstały wtedy jego najznakomitsze komedie, m. In. Mąż i żona (1821), Śluby panieńskie (1827-32), Pan Jowialski (1832), Zemsta (1832-33), Dożywocie (1835). Były to też lata szczególnych zmian w życiu osobistym autora. W 1822r. senior rodu, Jacek, uzyskał dla familii Fredrów tytuł hrabiowski, a więc rodzina z ziemiańskiej stała się arystokratyczną. Aleksander zaś przeżył wielką romantyczną miłość do Zofii z Jabłonowskich hrabiny Skarbkowej. Jej związek ze starszym o dwadzieścia lat człowiekiem (jednym z najbogatszych w Galicji) nie układał się dobrze, toteż Fredro uzyskał wzajemność, na przeszkodzie jednak stanął opór rodziny Zofii (Skarbek zgodził się na rozwód). Wieloletnia walka o ukochaną kobietę zakończyła się wreszcie ślubem w 1828r. i została nagrodzona małżeństwem wyjątkowo udanym. Wybuch powstania listopadowego pisarz przyjął bez entuzjazmu (choć brał udział w pracach Obywatelskiego Komitetu Pomocy dla Powstania zawiązanego we Lwowie) i najgorętszy czas spędził z żoną i małym synkiem w Wiedniu, dokąd wypędziła ich przywleczona przez armię rosyjską epidemia cholery. W 1835r. w krakowskim „Powszechnym Pamiętniku Nauk i Umiejętności” Seweryn Goszczyński ogłosił rozprawę pt. Nowa epoka poezji polskiej, w której bardzo ostro oskarżył Fredrę o nienarodowy charakter twórczości i odmówił jej jakichkolwiek wartości literackich, co spowodowało że autor Zemsty wycofał się na kilkanaście lat z życia publicznego narzucając sobie milczenie twórcze. Konflikt miał ukryte podłoże polityczne. Goszczyński, konspirator, powstaniec i demokrata, nie akceptował postawy Fredry – legalisty odrzucającego spisek i rewolucyjne przemiany społeczne. Legalisty, który w późniejszych Zapiskach starucha zanotował: „Ideolog spłodził demokratę, demokrata demagoga, demagog komunistę, komunista nihilistę”. Patriotyzm hrabiego Aleksandra wyrażał się nie w udziale w zrywach powstańczych, ale w pełnieniu różnych funkcji społecznych (był m. in. Posłem do Sejmu Stanowego). Z jednej strony reprezentował poglądy konserwatywnego ziemiaństwa (uznawał porządek pańszczyźniany za naturalny stan prawny, którego gwarantem powinien być monarcha), z drugiej występował przeciwko wszechwładzy austriackiej biurokracji, walczył o zniesienie cenzury i autonomię Galicji. W czasie Wiosny Ludów (1848) był dowódcą kompanii w Gwardii Narodowej we Lwowie i został prezesem Rady Narodowej w Rudkach. Na jednym z jej posiedzeń wygłosił mowę, w której użył sformułowania „należy przepędzić diabła w stosowanym kapeluszu”, za co 4 lata później postawiono go przed sądem pod zarzutem zdrady stanu i obrazy majestatu (po półtorarocznym procesie namiestnikowi Galicji A. Gołuchowskiemu udało się zatuszować sprawę). W 1850r. wyjechał do Paryża, aby być blisko syna, który jako uczestnik powstania węgierskiego 1848r. nie mógł wrócić do kraju. Powrót stał się możliwy w 1857r. i wtedy pisarz na stałe osiadł we Lwowie w dworku na Chorążczyźnie. Swą twórczość komediową wznowił zapewne około 1852r. (wcześniej, przed 1848, powstał jedynie znakomity pamiętnik z czasów napoleońskich Trzy po trzy), ale pisał wyłącznie do szuflady. Najważniejsze utwory tego okresu to Wychowanka, Pan Benet, Wielki człowiek do małych interesów, Rewolwer. Są one pełne goryczy i żaden z nich nie dorównał już dramatom sprzed okresu milczenia. Ostatnim dziełem była napisana w 1867r. Ostatnia wola.Cierpiący na dokuczliwy artretyzm, odczuwający coraz wiekszą obcość wobec zmieniającego się świata i nowych stosunków polityczno-ekonomicznych, Aleksander Fredro zmarł 15 lipca 1876r. i został pochowany w kościele parafialnym w Rudkach.Był pisarzem na tle swojej epoki niezwykłym.Gdy wieszczowie zgłębiali metafizyczne tajniki bytu i wikłali swoich bohaterów w konflikty tragiczne, on chwalił skromne rodzinne szczęście szlacheckiego dworku, dostępne nawet wówczas, gdy „szczęścia nie było w ojczyźnie”. Bawił i śmieszył, odrzucając dydaktyzm i moralizatorstwo. Molierowską komedię typów zastąpił komedią charakterów, opartą na złożoności i wieloznaczności postaci. I – jak napisał Stanisław Koźmian –„uratował Polskę od ogólnej melancholii”.
Opublikowano dnia: maja 05, 2008
Oceń to streszczenie : 1 2 3 4 5

Bookmark & share this post

.