Rzeczywistość obozowa w opowiadaniach Borowskiego.
Tadeusz
Borowski to jeden z najwybitniejszych odtwórców czasów okupacji hitlerowskiej.
Przedstawia on czarną rzeczywistość obozową w swoich opowiadaniach takich jak:
„Proszę państwa do gazu”, „Dzień na Harmenzach”, „Ludzie,
którzy szli”, „U nas
w Auschwitzu itd”
Życie
w obozie to marna egzystencja. Ludzie, którzy chcą przeżyć muszą odwrócić się
od wszelkich norm moralnych jak i etycznych. Aby uratować swoje życie trzeba
być sprytnym, potrafić kłamać jak i kraść. Nie ma tu mowy o ludzkiej wrażliwości, Borowski piszę: „Jesteśmy niewrażliwi
jak drzewa, jak kamienie. I milczymy jak ścinane drzewa, jak rąbane kamienie”
To,
co po pewnym czasie dla ludzi staje się normalnym zjawiskiem, dla nas z
perspektywy czasu jest to wielką tragedią, jakimś koszmarem, którego nigdy nie
chcielibyśmy doświadczyć. Bo czy normalną rzeczą są wywózki ludzi, pełne
transporty wagonów, w których nie ma powietrza, a dzieci leżą w kątach
zaduszone? Gdzie nie spojrzeć widać krematoria, kominy pracujące pełną parą.
Losowanie ludzi na śmierć na pewno nie jest czymś normalnym, jest to paranoja.
Nawet biblioteka obozowa, puff czy boisko do gry w piłkę nie pozwolą zapomnieć o
codziennej męce. Z jednej
strony wymuszona zabawa, a z drugiej strony widać
ludzi, którzy szli i nigdy się już ich nie zobaczyło.
Wszystko
w KL jest z góry nakreślone. Codzienny transport „ Kanady” jest czymś
powszednim. Jednak niektórzy patrzą na to z bólem, najchętniej jednak nie patrzyliby
na te makabryczne obrazy, Borowski piszę: „to
normalne, przewidziane, obliczone. Męczy cię rampa, buntujesz się, a złość
najłatwiej wyładować na słabszym. Pożądane jest nawet, abyś ją wyładował.”
Cały
obóz koncentracyjny to jedna wielka okrutna machina pędząca nieubłaganie do
przodu. Liczy się tylko interes narodu niemieckiego. Mieszkańcy obozu są
żywieni marną zupą z pokrzyw czy czymś innym, czego w normalnych warunkach nie
wzięlibyśmy do ust. Liczy się tylko wydajność. Jeśli nie jesteś w stanie
pracować to trafiasz do krematorium. Dlatego też więźniowie starali się
zakamuflować wszelkie swoje rany.
Opowiadania
Borowskiego są pełnym obrazem okrucieństwa hitleryzmu. Za motto opowiadań można
przyjąć szyld, jaki widnieje w obozie koncentracyjnym w Auschwitzu, czyli „
Arbeit macht frei”. Jednak taka praca nie czyni wolnym, nie jest też niczym
zgodnym z naturą człowieka. Ta machina pracy jest wielką obelgą dla całej
ludzkości, symbolizuje jedynie wyzysk, przewidziane profity dla strony niemieckiej.
Wszystko to prowadzi do upodlenia
ludzkości i masowej zagłady.