Powieść Balzaka Ojciec Goriot to utwór realistyczny, ukazujący Paryż i jego społeczeństwo w latach dwudziestych dziewiętnastego
wieku. Autor ma celu przede wszystkim ukazanie praw rządzących ludzkim życiem i ich , nie zawsze prawej, moralności. Główny problem dotyczy jednak miłości rodzicielskiej, a dokładniej uczucia wdzięczności okazywanej rodzicom przez dzieci.
Bohater utworu – Goriot to były kupiec, fabrykant makaronu i krochmalu, człowiek, który swoja zaradnością i pracowitością dorobił
się niezłej fortuny. Ma dwie córki, które po śmierci żony obdarza niezwykłą miłością i otacza troską. Jego pragnieniem jest wydać je bogato za mąż, żeby nigdy nie cierpiały nędzy i miały możliwość wejścia w świat arystokracji. Gdy mu się to udaje, przenosi się do pensjonatu pani Vauquer, na prowincję Paryża. Początkowo budzi niezwykłe zainteresowanie gospodyni, która dostrzega w tym rześkim
jeszcze i w miarę przystojnym mężczyźnie, niezłą partię. Śni nawet o nim po nocach i układa w marzeniach wspólną z nim przyszłość. Wtedy jeszcze córki ojca Goriot odwiedzają go, bo posiada pieniądze i jest im potrzebny. Zadowolone z życia, znajdujące się w samym środku wydarzeń salonowych, uwikłane w intrygi, flirty salonowe, niechętnie przyznają się do swego ojca i swego kupieckiego pochodzenia. Zupełnie jednak nie przeszkadza to im w ogałacaniu starca z pieniędzy. Bohater początkowo w pensjonacie zajmuje dobry apartament, ale gdy kończy mu się majątek, przenosi się na wyższe piętro, do gorszego mieszkania. Już wtedy nie może liczyć na wdzięczność dzieci ani na ich odwiedziny. Czuje się coraz bardziej samotny i opuszczony.
W pensjonacie razem z nim mieszkają inni ludzie, ale każdy z nich reprezentuje określony światopogląd i każdy stara się radzić sobie w swoim życiu, nie zawsze zgodnie z obowiązującymi normami. Jednym z nich jest młodzieniec, który przyjechał do Paryża uczyć się . Ten spokojny młodzieniec- Eugeniusz Rastignac, szybko jednak porzuca naukę i zostaje wchłonięty przez machinę miasta i jego intrygi. Zaczyna robić karierę, wikłać się we flirty i intrygi. Z ojcem Goriot łączy go znajomość poprzez jedną z jego córek.
Mieszka tam jeszcze Ołży- Śmierć- niepisany przywódca przestępczego paryskiego podziemia, który jest człowiekiem bez skrupułów, ale inteligentnym , posiadającym swoją życiową filozofię. Schronienie znalazły tam również kobiety , zubożała panna i wdowa po komisarzu wojennym. Poprzez ukazanie stanu materialnego i miejsca, w którym mieszkają postacie, autor dokonuje charakterystyki społeczeństwa i praw , którymi to społeczeństwo się rządzi. Wnioski z lektury nie są budujące, ale jeszcze bardziej przygnębia samo zakończenie utworu. Umiera ojciec Goriot, Vautrin zostaje uwięziony, bo ktoś na niego doniósł, z pensjonatu odchodzą także kobiety. Smutne refleksje nasuwa samotna śmierć bohatera. Nawet wtedy nie ma przy nim jego córek, które w chwili jego zgonu wybierają życie salonowe i nie mogą poświęcić ojcu uwagi i chociaż wtedy sprawić, by czuł się potrzebny i nie umierał w samotności.
Jest więc utwór oceną nie tyle społeczeństwa francuskiego, co oceną ludzi w ogóle. Autora przeraża zakłamanie, stosowanie różnych sposobów, nie zawsze godnych człowieka, dla uzyskania lepszej pozycji w świecie i możliwości wybicia się z tłumu. Tylko fałsz, zdrada, flirt, obłuda w tym świecie może zapewnić dobrą pozycję. W zakończeniu Rastignac, zwracając się w stronę widniejącego w oddali Paryża, mówi: „Teraz się spróbujemy”! Na podstawie jego słów łatwo określić postawę tego młodego człowieka wobec życia. Tu na pewno nie można mieć nadziei na to, ze będzie żyć w zgodzie z normami i własnym sumieniem. Odkrywa w ten sposób Balzac jeszcze jedną niezbyt pochlebną prawdę o człowieku. Dla kariery, dobrej pozycji gotów jest zrobić wszystko, nawet zatracić własne sumienie. Ma więc dzieło charakter ponadczasowy, chociaż jego aktualność bardziej zasmuca niż fascynuje.