Nazwą „Starożytność” (lub „Antyk”) określa się epokę, która obejmuje
ponad 4 tysiące lat,
zarówno przed, jak i po narodzeniu Chrystusa.
Epoka ta obejmuje zarówno czasy najstarszych cywilizacji (egipskiej,
greckiej, rzymskiej, babilońskiej, arabskiej, mezopotamskiej i innych),
jak też czasy tzw. starożytności chrześcijańskiej, trwające
od I do V
wieku n.e.Starożytna literatura, historia i kultura są fundamentami Europy
współczesnej. W basenie Morza Śródziemnego narodziły się
nauki matematyczne, fizyczne, przyrodnicze, idee filozofii i polityki,
antropologia, filologia, sztuki artystyczne. W sposób schematyczny
można zaznaczyć najważniejsze
elementy spuścizny każdego z trzech
antycznych światów: od Greków przejęliśmy system demokracji, filozofię
i teatr; od Rzymian – prawodawstwo i osiągnięcia techniczne; kultura
judajska natomiast dała początek głównej religii Europy,
chrześcijaństwu, które ukształtowało kontynent zarówno w dziedzinie
myślenia o człowieku i wszechświecie, jak też w sferze np. granic
politycznych czy rodzaju alfabetu.Kształt współczesnej literatury, w tym polskiej, także zawdzięczamy
literaturom Antyku. Zanim wynaleziono pismo, posługiwano się przekazami
ustnymi. Elementy znaczenia występowały również we wzornictwie naczyń i
innych
przedmiotów użytkowych, przedmiotów rytualnych, w architekturze.
Rozwijały się w ten sposób główne języki Europy, a wraz z nimi –
gatunki i formy literackie, powtarzalne motywy (wydarzenia, charaktery
postaci, zjawiska – toposy), wzorce zachowań kulturowych (archetypy).
Myśląc o kulturze polskiej, należy oczywiście uważać Grecję, Rzym i
Jerozolimę za wpływowe kultury, ale do tej bazy dochodzi jeszcze
specyfika słowiańska. Słowianie przyjęli pismo, prawodawstwo, religię i
wszystkie pozostałe elementy dawnej kultury śródziemnomorskiej,
interpretując ją według własnych tradycji kulturowych – późniejszych od
pierwszych korzeni Grecji, Rzymu czy Jerozolimy, ale starszych od
chrześcijaństwa. W języku polskim wpływy zwłaszcza greckie i rzymskie (łacińskie)
widoczne są w słownictwie oraz gramatyce. Wiele fraz pochodzących z
mitologii czy też Biblii Starego i Nowego Testamentu weszło do języka i
są powszechnie używane. Wzbogacają one mowę codzienną, a przede
wszystkim literaturę. Starożytność jest głównym punktem odniesienia dla
poetów i pisarzy klasycznych. Do harmonii starożytnej estetyki i etyki
odwoływał się Miłosz, tęsknił Herbert, zawsze żywe widział je
Iwaszkiewicz. Ze wzorów zwycięskich narodów i wspaniałych antycznych
romansów chętnie czerpał Sienkiewicz. Filozofia Norwida odnosiła się do
idei greckich, a Mickiewicz zgłębił nauki
klasyczne na studiach i
kochając słowiańską ojczyznę, dopracował klasyczne formy do perfekcji,
aby właśnie w nich oddać rozterki swego serca. Dlatego tak ważne jest
dla nas poznanie podstaw, z których wyrosły współczesna literatura,
sztuka, nauki ścisłe i filozofia.
Więcej recenzji na temat Antyk